Протоѓер им се правда на избрканите новинари

Во преписката меѓу Канал 5 и новинарите вчера се вклучи и шефот на Кабинетот на премиерот Груевски

Билјана Јовановска

Странските претставништва и мисии во Македонија активно ги следат случувањата во македонскиот медиумски простор и политички мотивираните откази на осумтемина новинари на телевизија Канал 5. По барање на ОБСЕ, вчера дел од колегите на кои им било соопштено дека им е прекинат работниот однос, биле повикани на разговор. Каролајн Кинлова, офицерка за известување и политика, и Михајло Лахтов, виш асистент за контакти со медиумите и јавноста во ОБСЕ, сакале од прва рака да се информираат за сето она што им претходело на отказите, за притисоците вршени од Мартин Протоѓер, шеф на Кабинетот на премиерот Никола Груевски, врз уредниците и новинарите. За ОБСЕ случајот е интересен, бидејќи претпоставуваат дека во Канал 5 биле прекршени елементарните човекови права. Особено биле фрапирани од фактот дека во реакцијата од раководниот тим на Канал 5 на отворените писма на отпуштената новинарка Весна Ковачевска-Трпчевска, довчерашните работодавци сериозно ги допреле нејзините најдлабоки родителски чувства, посочувајќи дека ќе се грижат за нејзиното дете.

Неофицијално дознаваме дека многу скоро канцеларијата на ОБСЕ ќе ја слушне и другата страна - главниот уредник на Канал 5, Лидија Богатинова, а потоа ќе видат какви ќе бидат нејзините идни потези. Интересно е што ОБСЕ до минатата година во Скопје имал и Оддел за развој на медиумите, но бидејќи сметале дека во Македонија демократските процеси се на очекуваното ниво, тој бил укинат. Последните случувања ги демантирале нивните процени.

Во преписката меѓу Канал 5 и отпуштените новинари вчера се вклучи и Мартин Протоѓер, шеф на Кабинетот на премиерот Груевски, кого новинарката Весна Ковачевска-Трпчевска го посочи како човек што им давал директиви на новинарите како и што да пишуваат што, наводно, во телевизијата колегите го слушале на интерфон. Оценувајќи дека пишувањата и бранувањата предизвикани од неаргументираните отпуштања на осуммина новинари и седуммина техничари на Канал 5 се „нечесна и валкана политичка кампања“, Протоѓер побара од оваа телевизија да се изјасни дали тој им ја наметнал одлуката за отказите, дали влијаел на уредувачката политика со примена на притисоци и закани, за што, како што вели, неосновано го обвинуваат.

„Немоќен сум, а и не сакам да се справам со изречените клевети и навреди со правните инструменти што ми се на располагање, затоа што имам принцип да не поднесувам пријави кон новинари, колку и да играат тие валкано“, му пишува Протоѓер на раководството на телевизијата. Непосредно по добивањето на ова писмо, дознаваме, на итен состанок бил свикан целиот раководен тим на Канал 5, но до затворањето на весникот не излегоа со одговор до прозваниот Протоѓер.

Истовремено, човекот што ја има најголемата доверба на премиерот Груевски, во многу патетичен тон и' испрати отворено писмо и на новинарката Весна Ковачевска-Трпчевска. Иако во почетокот вели дека долго размислувал дали да се впушти во оваа нефер игра и со тоа да додаде гориво на една невистинита емотивна приказна, тој наведува: „Свесен сум дека оваа битка не можам да ја добијам, колку аргументите и фактите да се на моја страна, посебно поради новинарската солидарност, која е природна и ја разбирам, но и поради моќта што ја поседуваат медиумите, да креираат перцепција во согласност со нивните определби. Ова за мене е однапред изгубена битка“.

Појаснувајќи дека не ја познава добро отпуштената новинарка, а другите колеги не ги ни сретнал, Протоѓер прашува: „Зарем мислиш дека јас не сум човек, дека немам никаква вредност, па јас да наредувам отпуштање од работа на луѓе што работат во една приватна компанија? Од каде, пак, јас имам таква моќ? Каква претстава имаш за мене, кој ти ја создаде, каква е таа психологија, зошто потпаѓаш под влијание, кое е, најблаго речено, некоректно?“

Обвинувањата дека тој лично им давал директиви на новинарите и се мешал во уредувачката политика, ги отфрла како неточни, но, вели: „Можам да ги разберам затоа што ги гледам како дел од една очигледна и валкана политичка кампања во која ти статираш, можеби и несвесно, не знам. Сепак, ниту можам да ги разберам, а никако не можам да ги оправдам обвинувањата дека јас сум егзекутор на човечки судбини, и тоа на луѓе што ги почитувам и кои можеби утре ќе ги сретнам на улица“.

За Протоѓер е несфатливо интересирањето за него како да е „најголем џелат на демократијата во државава и џелат на вашите судбини. Те слушам како ја креираш сликата дека има битка меѓу малиот човек, новинарката- жртва, и големиот монструм, државата олицетворена во ликот на несовесни функционери, недемократи!?“.

Отвореното писмо до Ковачевска-Трпчевска, шефот на Кабинетот на премиерот Груевски го завршува во крајно ироничен тон: „И за крај, јавно сакам да истакнам дека те поддржувам во борбата за твоите права доколку тие ти се нарушени од страна на твојот работодавец и договорот што си го имала со оваа телевизија при твоето отпуштање е прекршен, сакам да те уверам дека институциите и Владата ги имаш на своја страна. Мене ме имаш на своја страна, а ако сум толку моќен колку што велиш, тогаш нема од што да се плашиш кога ме имаш мене, Весна“.

Последните настани ги отворија и дилемите на одделни новинари дали е крајно време за промени и реформи во Здружението на новинари на Македонија. Една од основните промени, велат иницијаторите, треба да биде разграничувањето на улогите на медиумските газди, менаџерите и на уредништвото, односно новинарите, затоа што секоја од посочените алки во медиумскиот синџир има сопствени интереси и улоги, а целта треба да биде градење здрави медиуми. Не помал проблем се, велат и центрите на моќ, кои се мешаат во уредувачката политика на медиумите што оневозможува градење демократски амбиент и здраво општество. Затоа, апелираат Владата да се држи до својата улога и да ги стави во функција инспекциските служби, со што ќе се обезбеди еднаков амбиент за работа, каде што законите ќе почнат да важат за сите медиуми и да се спроведуваат секаде.