Се загуби врската меѓу Иванов и неговите гласачи

Претседателот на државава е „неоправдано отсутен“ од политиката, од големите и од малите теми во неа. Врската меѓу Иванов и неговите гласачи постои најмногу на „Фејсбук“

Соња Крамарска

Велат дека откако гласачите ќе се издуваат на изборите, врската меѓу нив и нивните избраници почнува да слабее. Претседателот Ѓорге Иванов, кој веќе една година и два месеца е во претседателскиот кабинет на Македонија, станува најдобриот пример за тоа тврдење.

Него се' поретко го гледаме, а за неговите ставови во врска со актуелните случувања на домашната политичка сцена најчесто слушаме при неговите посети во странство.

Политичките страсти во Македонија се зовриени до максимум, но тоа по се' изгледа не го вознемирува претседателот на државата. Кавгите меѓу ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ кулминираат, меѓуетничките односи се напнати, обрачот на Атина се стега околу Скопје. Зошто молчи Иванов?

Дали улогата на претседателот на државата е да биде нем посматрач на случувањата во неговата земја. „Јас не сум тука да избирам ново име на оваа држава“, рече Иванов во интервју што го даде минатата недела за „Дневник“. Со оваа, навидум, едноставна реченица Иванов кажа многу за своето место и влијание во политиката и за процесот на преговорите меѓу Македонија и Грција во кој претседателот ја има клучната улога, бидејќи го назначува преговарачот од македонска страна. А целта на преговорите е да се постигне компромисно решение за ново име на нашата земја, со што би се одблокирале евроатлантските интеграции и нејзината перспектива.

Но, ако не е Иванов тука за да избира ново име на оваа држава, тогаш кои се неговите цели и ставови во македонската политика?

Македонија е земја со парламентарен систем на уредување, кој не дозволува позабележителна улога на претседателот на државата. Меѓутоа, и во такви услови шефот на државата се доживува како персонификација на нацијата и нејзин лидер, ако не на домашната сцена, тогаш сигурно на надворешната каде што шефовите на држави и влади заземаат највисоко место во политичките хиерархии без оглед на системот на управување со државата.

Очигледно, силното влијание на премиерот Груевски и фактот што Иванов не е автентичен член на партијата ВМРО-ДПМНЕ, која ја даде на располагање својата целокупна машинерија за да го катапултира на највисоката државна функција, направија од македонскиот претседател гостин во сопствената куќа. Вилата „Водно“ на улицата „Ацо Караманов“ бб станува политичко прибежиште на Иванов, наместо моќен политички центар од каде што ќе се дава тон на политиката во Македонија.

Иванов деновиве беше во посета на Швајцарија, од каде што слушнавме уште една негова интересна изјава дадена на странски терен. „Блокирањето на членството во НАТО од страна на Грција придонесе за откажување на најавените инвестиции во Македонија“, рече тој. Оваа изјава е спротивна на тврдењата на Груевски и Ставрески дека инвестицискиот развој на Македонија се остварува според планираното и ветеното на изборите во 2006 и во 2008 година.

Сетете се само на ликот на поранешниот претседател Борис Трајковски, кој постојано беше насмеан кога се појавуваше во јавноста дури и за време на кризата во 2001 кога мораше да поднесе иницијатива за промена на Уставот во корист на албанската заедница и на големо противење на Македонците, да го промовира Рамковниот договор. Ако се спореди со ликот на Иванов кого јавноста обично го гледа со смрзнати црти на лицето, без гримаси или некакви емоции, тогаш е јасно дека актуелниот претседател ќе има проблеми да стане омилен лик на своите граѓани.

Или, ако се направи споредба со политичката тежина што ја имаше првиот претседател Киро Глигоров, кој со итра насмевка и шарм ја биеше битката за отцепување на Македонија од Југославија и нејзино промовирање наспроти силното противење од грчка страна.

Споредба на штета на Иванов може да се направи и со неговиот претходник Бранко Црвенковски, чија политичка елоквентност и течна мисла го прават супериорен над сегашниот шеф на државата, кој не може да се пофали со ораторска вештина што треба да биде атрибут на еден шеф на држава.

Популарноста на Иванов драматично падна веднаш по изборите. Избран со 453 илјади гласа, тој уште пред да биде инаугуриран, доби честитка од партискиот институт на ВМРО-ДПМНЕ „Павел Шатев“ во вид на 2,9 проценти популарност, наспроти 30,9 проценти рејтинг на Груевски. Падот продолжи и натаму за во почетокот на 2010 весниците во Македонија да осамнат со драматични наслови: „Претседател со рејтинг нула“.

Провладини аналитичари велат дека „рејтингот на Иванов погрешно се претставува поради тоа што јавното мислење за претседателот не се оценува како за институција, туку како за политичар“. Ако прашањето е дали имате доверба во претседателот, тогаш процентот ќе биде поголем, тврдеше Владимир Божиновски. Но, такво истражување никогаш не се направи, а за да се избегне непријатната ситуација со нискиот рејтинг на претседателот, ВМРО-ДПМНЕ го извади Иванов од рејтинг-листите што ги нарачува.

Иванов, по примерот на неговиот српски колега Борис Тадиќ, во април во Скопје и во Тетово отвори народни канцеларии, но ни тоа не го доближи до народот. „Јас мислам дека е најважно да функционира централната канцеларија“, цинично прокоментира Мерсел Биљали, опозициски аналитичар, алудирајќи на кабинетот на претседателот.

Обидот на Иванов да се доближи до помладата популација е на пат, исто така, да доживее фијаско. Неговата „Фејсбук“ група брои само 2.803 члена од над 200 илјади корисници во Македонија (последната бројка од мај 2009 година е 169.680 корисници). За споредба, Груевски има 26.365 члена на својата група.

Новинарите во Македонија се' уште чекаат претседателот Ѓорге Иванов да одржи прес-конференција која ќе биде шанса јавноста нешто повеќе да дознае за својот претседател. Ретките интервјуа што ги дава Иванов се' уште не можат да го портретираат неговиот политички и човечки профил, кои се најсигурниот мост до срцата на граѓаните. Впечаток е дека Иванов не ги користи сите инструменти што му ги дава на располагање претседателската функција за да оствари поблиска релација со својот народ. Остана крут и резервиран, каков што беше и при доаѓањето.

Американскиот веб-портал „Политико“ деновиве критикувајќи го претседателот Обама направи една поучна паралела. Ако пациентот е во блиски релации со својот доктор, помали се шансите докторот да заработи тужба во случај на погрешно лекување, метафорично му порача „Политико“ на Обама. Нашиот претседател Иванов не успеа досега да се зближи со својот народ, а ќе видиме дали ќе успее во наредните три години и девет месеци колку што му преостануваат од неговиот мандат.