Реплики

Градоначалникот од Нагоричане

Соња Крамарска

Приказната за градоначал-никот е најуспешниот новинарски продукт во последните десет години, кој прецизно ја отсликува македонската реалност

Градоначалникот од Старо Нагоричане, станува синоним, слика, за македонското општество. Состојбата во која се наоѓа нашето општество може да се опише токму вака: земаш службен автомобил, го возиш самиот наместо како што е ред да го вози професионален возач, го користиш во 3 часот наутро наместо во текот на работниот ден како што е редот, газиш човек и не застануваш да видиш како е и да помогнеш евентуално (како што е редот). Бегаш од местото на злосторот и следниот ден се обидуваш да го скриеш случајот. Како што е редот. Односно, како што се случи со неуспешниот обид врвот на МВР да го заташка убиството на Мартин Нешкоски. И никој да не даде оставка заради тоа. Како што е редот.

Можеби оваа споредба некому ќе му изгледа неумесна или тенденциозна како што се доживуваат во последно време новинарските критики, но не е. Споредбата е токму на место. Ако во МВР не понесе одговорност помошник министерот Иво Котевски кој тврдеше дека не постои случај Мартин Нешкоски, зошто таму некој си градоначалник од Старо Нагоричане да даде оставка или да биде притворен за газење на човек и бегање од местото на настанот? Нема смисла, нели.

Миодраг Јовановиќ, така се вика градоначалникот на Старо Нагоричане. Неговата приказна е најуспешниот новинарски продукт во последните десет години, кој прецизно ја отсликува македонската реалност. Демант на сите тврдења дека Македонија отишла напред во реформите, политичката култура, отчетноста на политичките елити, и одговорноста пред народот, во чие име нели денеска се прави се'.

Некои велат дека градоначалникот е заштитена мечка затоа што неговата партија е коалициски партнер во Владата. Јас велам дека нема сила што може да го задржи градоначалникот на функцијата ако тој самиот притиснат од својата совест и свест за тоа што го сторил, реши да замине од функцијата. Нема таква сила. Проблемот е сепак во нашата свест и разбирање на улогата што секој од нас ја има во една заедница. Градоначалникот, сега само чека политички имунитет или ослободителна пресуда од партискиот штаб. Така човекот си ја сфаќа правдата и редот во државата во која што живее. А судејќи според некои минати искуства, тој е сосема во право.

Во таа смисла, не може човек а да не се праша неколку работи поврзани со новиот бран на ВМРО-ДПМНЕ. Зелениот бран, ако веќе велиме дека ќе донесе освежување. Од кога граѓаните одлучуваат дали некој директор на јавно претпријатие треба да остане или не на должноста што ја извршува? Зарем немаат јавните претпријатија своите статути и интерни акти во кои е пропишана законска рамка за поставување и сменување на раководители. Од кога, партијата во Скопје носи одлуки за смени на директори во јавни претпријатија. Дали тие претпријатија се партиски ограноци? Владејачката партија без око да и трепне кажува дека смените ги врши врз претходни анкети на граѓаните.

И токму од тука силата ја црпе и нашиот јунак од Старо Нагоричане. Партиите станаа замена за институциите. Штом партискиот суд не му суди на господинот Јовановиќ (читај не му бара оставка) зошто да го суди некој си друг суд, на пример судот на јавноста? И што му може, ви се молам, судот во Куманово на градоначалникот ако тој развил толку силен имунитет (кон личната и човечка одговорност) што ниту еден суд веќе не му може ништо. Кога, човекот и неговите политички содружници просто не разбираат дека тој не е обичен учесник во сообраќајна несреќа со смртни последици туку е градоначалник кој згазил човек и побегнал од местото на несреќата. Нека направи Владата анкета меѓу тамошното население што мисли за својот градоначалник по овој случај. Молам резултатите благовремено да ги достави до медиумите.

Таа испревртеност во општеството доведе до тоа градоначалникот од Старо Нагоричане да биде предмет само на спорадични медиумски напади, наместо како во секоја пристојна држава, стотици новинарски екипи да кампуваат пред неговата куќа и на секое излегување и влегување да го прашаат кога ќе си даде оставка.Но и ние новинарите одамна не сме тоа што треба да бидеме. Имаме поважна работа во Скопје, седиме пред компјутер и ги чекаме соопштенијата од ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ, во кои се надмудруваат која од двете партии е поспособна и почесна. Иако и двете се одамна прочитани.

Зачудува колку од една страна се почитува мислењето на јавноста и се трошат милиони евра за да се гради имиџот на некои политички личности, а од друга страна, државата (читај партиите) паѓаат на тестот кога се во прашање едноставни равенки – што треба да следи по настанот во Старо Нагоричане.

Повторно како пример може да послужи Министерството за внатрешни работи, односно министерката Јанкулоска. Таа, иако е политичка личност, член на Влада значи, постојано дава изјави во јавноста поврзани со оперативните работи во министерството. Дава изјави за полициски апсења, приведувања, состојбата со докази, иако е тоа работа на раководителите на оперативните служби во министерството. Тоа се вика зацврстување на популарност меѓу граѓаните (читај избирачите). Во САД деновиве се уапсени луѓето за кои Американците веруваат дека биле мозокот на операцијата за нападот врз кулите близначки во 2001. Не видовме ниту една политичка личност да прави прес-конференции и да дава изјави за тоа. Сите цитирани изјави беа од искусни оперативци кои раководеле со истрагата. Овде некои како да брзаат да се овенчаат со политичка слава за заслуги кои се вообичаено на други луѓе зад сцената, притоа и не помислувајќи дека еден ден по таа логика може да им се бара и одговорност доколку се покаже дека полициската истрага била во погрешен правец.

Оттука, градоначалникот од Старо Нагоричане, може мирно да спие. Барем како што стојат засега работите, тој ќе остане заборавен како уште една непријатна епизода од историскиот напор на Македонија да фати приклучок кон современите и развиени држави. Ние, новинарите ќе останеме со горчливото чувство дека повторно сме ја утнале темата и дека ловејќи ги убијците од Смилковско езеро, рамо до рамо со агилната министерка, пропуштивме поголем улов во случај во кој сторителот е познат. Ама заедницата, општеството, политичарите, решија да свртат глава од него. За доброто на партијата.