Претходен број

Мислења

Новиот Александар

Ѓорѓи Спасов

Нема програма или настан во кој главна личност не е премиерот. Со него почнува и со него завршуваат вестите на сите телевизии, секоја програма, независно

Годината што измина ќе ја паметиме по тоа што Македонија влезе во книгата на Гинисовите рекорди. Ја направивме најголемата светска порција посни сарми. Не влеговме во ЕУ ниту во НАТО, но влеговме во Гинис. Го видовте оној исончаниот, што би рекол Саркози, како ја мереше со метро порцијата и како на плоштадот во Прилеп на министерот Јанакиески му ја додели дипломата на Гинис за направената најголема порција посни сарми во светот. А не беше ниту ветено во програмата од сто чекори.

Колку ли такви пријатни изненадување не' очекуваат во новата година? Владата не може да ја изненади ниту снег во јануари. Таа е подготвена за се'. И сега е важно, што би рекол нашиот пастир Груевски, откако му зеде 30 илјади евра на Фрчкоски, само да си веруваме, да се почитуваме, да очекуваме, бидејќи Ти си Македонија, од Тебе зависи, а не од него.

Тоа што зависеше од него е веќе направено. Сите критериуми се исполнети. Судбината ни е во божји раце. А за неа не може да биде одговорна Владата.

Сепак, пастирот води сметка неговото стадо да не залута и да не стане предмет на манипулација од страна на недобронамерници кон Македонија. Затоа тој не се симнува од телевизиите.

Нема програма или настан во кој главна личност не е премиерот. Со него почнува и со него завршуваат вестите на сите телевизии, секоја програма, независно дали е тоа концерт во чест на Тоше Проевски, дали е доделување оскар за најдобар спортист, дали некоја жена се породила или се апсат „сексуални работнички“. Нарацисоидноста на лидерот се нарекува транспарентност. А злоупотребата на медиумите - отчетност и одржување контакт со народот.

Неговиот народ мора постојано да се освестува и тој го прави тоа вешто и упорно со своите реклами.

Рекламните кампањи се умножуваат и се повторуваат. Сега прво оди ракламата Тргни од себе. Па, премиерот дели станови на сиромашните во Велес. Потоа оди рекламата Од тебе зависи. Па, премиерот дели сертификат за четврто дете на храбра Македонка во Прилеп. Потоа оди рекламата Ти си Македонија. Па, премиерот гостува кај Миленко, Латас, Јанко и кај Томиќ станува единствениот глас на народот. Малиот ајнштајн и натаму не' убедува дека не постои лоша влада, туку само отсуство на добра влада, а Владата секој ден објавува нови тендери за нови кампањи.

Нашиот пастир нема достоен политички конкурент за дебатирање. Тој е ексклузивен гостин и комуницира директно со народот. Му се обраќа за државни и верски празници, ветува, објаснува, остварува. На луѓето им е веќе страв да ги отворат фрижидерите. Се плашат дека и таму може да им излезе. Го гледаме светот во портокалова боја врз која се испишуваат соопштенијата на Владата.

Но, тој се' уште не е сигурен дека народот му верува. Особено овој македонскиот кој цел живот живеел во страв и во незнаење. Сега е време, според него, да се поправат националните особини на тој народ. Тој треба да биде храбар, да не се плаши од побројните и помоќните. „Ако ги слушав таквите кукавици, вели Александар Велики во најновиот спот на Владата никогаш немаше да го освојам светот“.



Нашиот пастир е новиот Александар. Тој не се плаши од никого.

Сепак, постојат некои што му прават опструкции во неговата тактика за остварување на зацртаните цели.

Сега негов главен советник е човек кој верува во конспиративните теории. Тој на времето додека се дружевме ме засмејуваше со своето објаснување за скриената порака од рекламата за скопско пиво. Тој тврдеше дека слоганот: „Скопско и се' е можно“ го измислиле Грците откако ја купиле скопската пиварница. Со постојано повторување на тој слоган, според него, треба македонската нација да се подготви дека е можна и промена на името на државата. Скопско и се' е можно. Значи, можна е и промената на името. И мислам дека тој искрено веруваше во тоа.

Сега Груевски верува дека некој зад негов грб сака да го продаде името. А што е Александар без Македонија? Бидејќи економијата ни расте побрзо од светската, а демократијата е во подем, ние реални според него и немаме друг проблем освен овој со името. Од неговите настапи пред новогодишните празници разбравме дека се' може да се реши како што треба само ако Црвенковски и неговите не ја играат улогата на тројански коњ во овој спор.

Според Груевски, дури и нема разлика во целта што сакаат да ја остварат тој и Црвенковски во врска со името, но има голема разлика во тактиката. Во што се состои таа разлика според објаснувањето на Груевски.

Прво, Груевски смета дека дури и ако се согласиме со промена на името тоа не треба веднаш да го кажуваме, како што прави Црвенковски со прифаќањето додавки, туку дека треба прво да видиме што ќе добиеме за возврат на таа отстапка. Се' дотогаш, според него, треба да тврдиме дека име не менуваме и ако менуваме дека за тоа ќе бараме согласност од народот на референдум.

Второ, ако непријателот, според Груевски, знае дека ние немаме друга алтернатива освен влез во ЕУ и во НАТО, тогаш неговата уценувачка моќ ќе биде поголема. Затоа дури и ако немаме алтернатива тоа не треба јавно да го кажуваме, како што тоа го прави Црвенковски.

И трето, ако земањето, па откажувањето од шеснаесткракото сонце се покажа како добра тактика во времето на Глигоров за трговија со Грците, Груевски прашува, зошто сега таквата тактика би била лоша? Ако тогаш се откажавме од тоа сонце и го заменивме со малку поинакво на знамето без големи национални трауми, а Грција за возврат го укина ембаргото и ја потпиша Привремената спогодба со нас, ништо нема да се случи и ако го смениме името на аеродромот. Но, според Груевски, во идните преговори со Грција треба да имаме нешто што ним им пречи, а ние од тоа великодушно ќе се откажеме и ќе го сметаме за наша отстапка.



Оваа логика на премиерот е во основата и сите негови кампањи. Тој е десничар и не се плаши од провоцирање на соседите. Груевски е убеден дека Црвенковски не е доволно патриот и верува дека може да се случи да направо лоша трговија со Грција. За разлика од него, Црвенковски е убеден дека Груевски е наивен и глуп и дека пропушта извонредни прилики за решавањето на овој спор со што временски ја оддалечува Македонија и од НАТО и од ЕУ и ја загрозува нејзината стабилност.

Но, Груевски ја има моќта во државата. Неговиот концепт е преродба или национално будење.

Според овој концепт што се спроведува од првиот ден по освојувањето на власта од негова страна, во Македонецот треба да се пробуди националната гордост. Бидејќи нема ништо посебно од поновата историја со што тој би се гордеел, ни останува неговата идентификација со Александар Македонски. На Македонецот, низ рекламната стратегија треба да му се сугерира дека веќе не е Македонче, туку Македонец со сите својства и предиспозиции на Александар Македонски. Александар освојувачот. Александар кој ги поробил Грците. Александар кој го освоил светот, кој стигнал до Египет и Индија и кој ја пронел славата на Македонија. Секој денешен Македонец е Александар. Тој не треба да се плаши од побројните ниту од посилните. Тој секогаш победува. Од него денес зависи колку посни сарми ќе направи, колку пити со бурек може да изеде. Ти си Македонија.

Ако се знае ова, тогаш спотот на Милчо Манчевски би наишол на поголемо разбирање во јавноста. Милчо точно ја прочитал и желбата на нарачателот на овој спот, неговите мисли и очекувања. Тој направил спот каков што ќе му се допадне на оној што ги дава парите. Затоа со право Милчо очекувал негативна реакција од грчките „националисти“, а не од македонските патриоти или режисери. Спотот вели, оваа Македонија е библиска земја, во која сите цивилизации оставиле трага, земја на народ со јунаци како Александар Македонски и Крале Марко и дека во неа не е ништо променето од нивното време до денес.

Во оваа смисла спотот ја врши својата улога. Тој е дел од политичкиот концепт. Уметност во функција на политиката - колку познато звучи тоа. Тој е дел од националната стратегија на Владата, но не за развој на туризмот, туку во битката за идентитетот. Македонија, вели спотот, е мит, а не стварност. Таа не припаѓа на никого. Таа постои некаде и во неа се нема ништо променето од времето на Александар и Крали Марко. Треба да се види тоа скаменето чудо околу кое постои политички спор меѓу две земји.

Спотот е несомнено голем напредок во однос на првите обиди на тој план од страна на Никола Груевски. Се сеќавате дека еден од неговите први спотови беше оној за овцата на Миле. Тој спот завршуваше со констатацијата: Сега Миле име многу овци и сам си ги молзи и сам си ги стриже.

Но, пастирот си издигнува до идеолог и бегајќи од одговорноста за своето стадо започнува со кампањи чиј слоган е: Од тебе зависи!- а не од Владата. Ако нешто излезе наопаку утре да не биде дека не ти било кажано на време. Ти си Македонија. Тргни од себе. Биди дел од новото време!

(Авторот е универзитетски професор)