Скулпторите се чувствуваат како херои

Лавовите, Гоце Делчев и Даме Груев треба да бидат поставени за еден месец

Деспина Трајковска


Авторите на спомениците во Скопје велат дека девалвацијата на дел од јавноста на проектот „Скопје 2014“ е дневно-политичка монтажа, непотребно конструирана кампања. По повеќемесечниот притисок што го чувствувале од јавноста, но поради, како што рекоа, немање можност и официјално да ги претстават делата, 18 скулпторите дури вчера прозбореа за својот ангажман. Упатија порака оти во проектот „Скопје 2014“, кој, генерално, им се допаѓа во целост, се вклучени само како осмислувачи на ликовниот момент.

„Најостро и најенергично се огласуваме на нестручните и невешти напади врз нас и се спротивставуваме на секој обид да се девалвираат нашите дела, компетентност и труд. Молиме да се задржи нивото на комуникација на основи што се на ранг на цивилизациските вредности и придобивки. За проектот треба да се води стручна дебата, со факти и аргументи“, порача вчера Жарко Башески, автор на коњаничките скулптури на Гоце Делчев и на Даме Груев, што според негови сознанија, најдоцна за еден месец треба да се постават пред Камениот мост.

Во името на своите помлади колеги, на кои учеството во „Скопје 2014“ им е прв поголем ангажман, Башевски рече оти делата на кои работеле се „сериозни, издржани и естетски моќни“.

„Тие се дел од силниот концепт за создавање и бележење на реалните вредности на оваа држава, овој народ и неговото дејствување на овие простори. Ќе се согласиме сите дека тоа се дела што никој немаше доблест да ги изгради во последните 60-ина години. Зарем, ние, авторите, сме виновни за тоа“, дополни Башески.

И тој, како и авторите на лавовите, гемиџиите, Карпош, на коњаничката скулптура на Никола Карев и на другите споменици, истакнаа оти се задоволни од сработеното, а уште повеќе што нивните дела ќе „заживеат“ излеани токму во Фиренца. Притоа се оградија од прозивките во јавноста за изборот на леарницата и високите суми што ќе се потрошат за таа намена. Тие процедури биле надлежност на Општина Центар. „Верувајте, кога разбрав дека лавовите ќе се леат во Фиренца, срцето ми пукна од среќа. Ќе видите колкава разлика ќе има на пример меѓу овие скулптури и постојните низ градов што се излеани во Бугарија и околината“, рече вчера Константин Јанев, автор на два од четирите лава, укажувајќи дека во „Фердинандо Маринели“ се излеани врвни дела поставени низ повеќе европски метрополи.

Според сознанијата на сопружниците Дарко и Елена Дуковски, авторите на другиот пар лавови кои се веќе пристигнати во Скопје, најдоцна за еден месец тие ќе почнат да го „чуваат“ мостот „Гоце Делчев“. За другите споменици авторите немаа сознанија. Единствено знаат оти спомен-обележјето на гемиџиите се' уште се лее, исто како и споменикот на Карпош.

Барање за албански споменици

Вчера со реакција се јавија и од невладината „Разбуди се“ како одговор на интервјуто на министерката за култура, која рече дека проектот не е затворен и дека има место за корекции и за дополнувања, а досега не добиле иницијативи од албанскиот фактор за некаква идеја. Ваквата изјава ја сметаат како небулозна, затоа што постоеше барање за градење на Бурмали-џамија.

„Имаме чест да испратиме барање за албански споменици на плоштадот на град Скопје, при што центарот ќе го краси мултиетнички, мултиконфесионален и мултикултурен дух на државата. Предлагаме Владата и Општина Центар да ја изградат автентичната куќа на Мајка Тереза на местото на спомен-плочата, да се изградат Бурмали-џамија, споменик на Адем Јашари, на паднатите борци на ОНА, на паднати борци од Македонија на ОВК, на жртвата на ДУТ Абдулселам Хасан, Приштинската лига, Јашар-бег Шкупи, Митхат Фрашери, сестрите Чириази, Ибрахим Ругова, Ферид Мурати Луан Харадинај, Албанската кула и уште многу други предлози“, се вели во реакцијата на невладината организација. (Св.У.)