Мислења

Не бранувај

Слободан Најдовски

Примерот на Пеп Гвардиола е поучен. Не побара смена на играчите. „Сите се преморивме. Нов тренер ќе донесе нова енергија, која јас повеќе ја немам“ - и си замина

Нашите северни соседи честопати го употербуваат изразот „Не таласај“ во смисла на тоа кога некој човек ќе ја претера или ќе треси глупости. Буквалниот превод кај нас досега го немаше вистинското значење, ама по се' изгледа на пат сме, а и треба, да го добиеме се разбира по заслуга на владејачката партија. Случувањата во неа ја заинтригираа македонската јавност и покажаа одредени карактеристики на нејзиното функционирање.

Бранот на промени ја покажа неприкосновената моќ на лидерот на партијата на власт, без разлика дали тоа е по сугестија на други или негов избор. Човек просто да се чуди како преку ноќ фрчат оставки во кои довчерашните вредни раководители, менаџери и други кадри од владините структури молат да бидат разрешени. Во стилот на поговорката „ти мене војводо, јас тебе сердаре“ раководството на партијата не им останува должно. Веднаш ги воспева колку биле успешни, па уште малку да не' натераат да заплачеме што така врвни функционери заминуваат од функцијата. Смената, односно демисионирањето на овие функционери, ми ти била врз база на анализата која се одвивала подолг период низ анкети со граѓаните. Треба да им се верува дека анкетите се направени бидејќи и досега е потврдено дека на планот на анкети и реклами им нема рамни. Но, дали резултатите се такви и дали функционерите кои поднесуваат оставки се посочени како личности кои незадоволиле со својата работа, дали се тие колатерална штета или е во прашање нешто друго? Тоа го знаат само првите луѓе на партијата.

Не само анкетите на власта, туку и могу други независни истражувања на јавното мислење го покажуваат незадоволството на граѓаните од својата економска положба и стравот од неизвесната перспектива што ќе се одрази на рејтингот на Владата.

Значи, одлуката е донесена. Нешто мора да се менува за да се спречи падот. Но, кој и како? На самиот почеток изборот падна на дел од звучни имиња кои во последно време се подалеку од креаторите на политиката. Сето тоа надополнето со бројка од сто и педесет други функционери и голема медиумска реклама ќе звучи реформски. Листата за смена на носителите на одредени функции не е случајна и нејзиниот состав е од чисто партиски побуди и потреби. Најверојатно тие пречат некому во партијата на државно или локално ниво, или знаат многу работи.

Многу од овие функционери го поминаа романтичарскиот занес и сега знаат што се случува во партијата и државните институции кога е во прашање искористување на функцијата. Тие се најголемите сведоци на сите збиднувања во партијата и тешко дека некој може да ги манипулира. Затоа треба да се тргнат. Покрупните бранот ќе ги фрли на некоја друга помирна функција и подалеку од очите на јавноста, а поситните ќе се тргнат настрана и ќе се држат за јазик, а сепак да не' пречат во „остварувањата“.

Но сето ова кратко ќе трае бидејќи бранови ќе се кренат моментно, но бродот ќе стои на исто место со тенденција да вози во рикверц.

Тргнувањето на македонскиот брод напред е можно. Но, за тоа е потребно очите да се отворат пошироко и повнимателно да се погледнат резултатите на анкетите без разлика кој ги подготвува. Ширум отворените очи ќе ги видат, а разумот ќе ги констатира суштинските проблеми. Анкетите ќе ги покажат најголемите предизвици со кои се соочува македонскиот граѓанин и општеството во целина. Тие се многубројни, но моментно најизразени се во неколку сфери.

- Во период сме кога буџетската политика доживеа крах. Следуваат нови задолжувања на државата за поддршка на буџетот.

- Тешка социјална положба изразена во степенот на сиромаштија

- Загрозена безбедносна сигурност

- Голем проблем со реализација на капиталните трансфери

- Отежнато финансирање на социјалните фондови

- Закочени евроатланските интеграции

Сериозниот пристап за надминување на проблемите подразбира нивно дефинирање, а потоа преземање на мерки за нивно решавање. Предуслов за позитивно решение е промена на првите личности кои раководат со ресорите каде што проблемите се најизразени. Тоа ќе доведе до нови идеи, нов пристап и свежина во ресорите. Така прават во земјите со развиена демократија. Слично, ако не и исто, е и во другите сфери на живеење. Примерот на Пеп Гвардиола тоа најдобро го отсликува и нека послужи како патоказ. Најуспешниот тренер во историјата на Барселона по само два последователни неуспеси не се ни обиде да бара оправдување во составот на екипата и да побара да се заменат сите или поголем дел од играчите. Како тоа да го направи кога сите играчи се негов избор. Тој едноставно изјави – „За овие четири години сите се преморивме. Нов тренер ќе донесе нова енергија, која јас повеќе ја немам“ - и си замина.

Искрениот пристап за прогрес на државата треба бара големи резови и треба да ги опфати промените на личностите кои се најодговорни за напластените проблеми, заедно со првиот стратег. Затоа досегашните промени можат само да се подведат под терминот „Не бранувај“ и ништо повеќе. Со исклучок на два-тројца, останатите сменети функционери не можат да влијаат на промената на состојбите. Едно е сигурно, од бранувањето во партијата на власт и ротацијата на функционерите во владините и локалните институции најмала добивка ќе имаат граѓаните и државата.

(Авторот е поранешен пратеник)